|
|
||||
|
|
|
Trang chủ | English | Font | ||
|
|
|
|
||
|
|
|
|
||
|
|
||||
|
|
        |
|
||||||||||||
 |
|
|
|
Hà Nội
Hà Nội nằm ở trung tâm đồng bằng sông Hồng, phía bắc giáp tỉnh Thái Nguyên, phía nam giáp tỉnh Hà Tây, phía đông và đông nam giáp tỉnh Bắc Ninh và Hưng Yên, phía tây giáp tỉnh Hà Tây. Thành phố Hà Nội ở vị trí từ 20025’ đến 21023’ vĩ độ Bắc và từ 105015’ đến 106003’ kinh độ Đông. Hà Nội nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới có gió mùa. Nếu phân chia thật chi tiết và tinh tế, Hà Nội có đủ bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông. Nhưng để giúp người ở xa dễ nhận biết khí hậu Hà Nội khi chuẩn bị đến thủ đô này, có thể chia thành hai mùa chính là mùa khô và mùa mưa. Mùa khô từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau, đây là thời kỳ giá lạnh, không mưa to. Từ tháng 1 đến tháng 3 vẫn có giá lạnh nhưng vì là tiết xuân nên có mưa nhẹ (mưa xuân) đủ độ ẩm cho cây cối đâm chồi nảy lộc. Từ tháng 5 đến tháng 9 là mùa nóng có mưa to và bão. Trong các tháng 8, 9, 10, Hà Nội có những ngày thu. Mùa thu Hà Nội trời trong xanh, gió mát. Những ngày cuối thu se se lạnh và nhanh chóng hoà nhập vào mùa đông. Nhiệt độ trung bình mùa đông: 17,20C (lúc thấp nhất xuống tới 2,70C). Trung bình mùa hạ: 29,20C (lúc cao nhất lên tới 42,80C). Nhiệt độ trung bình cả năm: 23,20C. Mưa trung bình hàng năm: 1800 mm. Sông Là vùng đất cổ, Hà Nội được sông Hồng và các phụ lưu bồi đắp tạo nên, do đó Hà Nội gắn bó với sông Hồng mật thiết như con với mẹ. Xưa kia người ta gọi sông Hồng là sông Cái – sông Mẹ. Tên gọi Hà Nội có nghĩa là vùng đất bên trong sông. Đoạn sông Hồng om lấy Hà Nội dài gần 100 km chiếm 1/5 chiều dài của sông Hồng trên đất Việt Nam. Các sông khác chảy qua Hà Nội là; sông Đuống, Cầu, Cà Lồ, Đáy, Nhuệ, Tích, Tô Lịch và sông Kim Ngưu. Đặc biệt sông Tô Lịch đã được nhắc đến nhiều trong văn chương Hà Nội xưa như một con sông đẹp chảy trong lòng thành phố. Ngày nay sông Tô Lịch và sông Kim Ngưu chỉ có tác dụng như một hệ thống thoát nước cho thành phố. Nhà nước đã có kế hoạch cải tạo hai con sông này để trả lại vẻ đẹp ban đầu. Hồ Hà Nội là thành phố của những hồ đẹp. Những hồ nổi tiếng đã đi vào văn thơ là hồ Hoàn Kiễm () hồ Gươm, hồ Tây, Trúc Bạch, Thiền Quang, Bảy Mẫu, Thủ Lệ, hồ Giảng Võ…đó còn là những lá phổi xanh của thành phố với vườn hoa và hàng hàng, lớp lớp cây xanh tạo cho thành phố nguồn sinh lực trong thiên nhiên tươi mát. Giao thông Hiện nay Hà Nội đang chuyển mình cùng cả nước. Hàng loạt phố mới với những đại lộ, đường cao tốc ra đời. Nhiều khách sạn, công sở cao tầng hiện đại, đan xen với các khu phố cổ tạo nên một dáng vẻ mới cho thành phố 1000 năm. Sân bay quốc tế Nội Bài cách trung tâm thành phố khoảng 35 km. Đây là một trong hai sân bay lớn nhất nước với nhiều đường bay trong nước và ngoài nước. Sân bay đang được xây dựng lại thành một sân bay hiện đại. Từ sân bay về thành phố khoảng 40 phút xe ca. Đường sắt Từ ga Hà Nội toả đi các nhánh đường sắt: Hà Nội – Lạng Sơn; Hà Nội – Thái Nguyên; Hà Nội – Lào Cai; Hà Nội – Hải Phòng; Hà Nội – Thành phố Hồ Chí Minh. Đường bộ Từ các bến xe phía Nam, Kim mã, Gia Lâm tỏa đi khắp các nơi trên toàn quốc bằng các tuyến quốc lộ 1A xuyên Bắc – Nam; quốc lộ 2 đi Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang, quốc lộ 3 đi Thái Nguyên, Cao Bằng; quốc lộ 5 đi Hải Phòng; quốc lộ 6 đi Hoà Bình, Sơn La, Lai Châu; quốc lộ 32 đi Sơn Tây. Đường thuỷ Bến phà Đen có tàu thuỷ đi Hưng Yên, Nam Định, Thái Bình, Việt Trì; Bến Hàm Tử Quan có tàu thuỷ đi Phả Lại. Khu vực hành chính Hà Nội chia thành 7 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành: Quận Hoàn Kiếm là trung tâm thủ đô, có các cơ quan đầu não của thành phố, các khu thương mại lớn, có các nghề thủ công truyền thống. Toàn bộ khu phố cổ trong danh mục bảo tồn di sản nằm trong quận này. Quận Ba Đình là khu vực có nhiều cơ quan Chính phủ, nhiều đại sứ quán các nước, có quảng trường Ba Đình lịch sử và lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhiều di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh. Quận Ba Đình còn bao gồm nhiều khhu phố, dường xá mới như Giảng Võ, Thành Công, Thủ Lệ… Quận Đống Đa có nhiều khu dân cư lớn mới xây dựng trong vòng hai, ba thập kỷ gần đây như: khu Kim Liên, Trung Tự. Quận Đống Da còn nhiều di tích lịch sử như gò Đống Đa, chùa Bộc, chùa Láng… Quận Hai Bà Trưng nhiều công trình mới xây dựng đã và đang hình thành trên trục đường Giải Phóng (quốc lộ 1). Một làng đại học phía Nam thành phố đã hình thành bên cạnh Bộ Giáo dục và Đào tạo như các trường Đại học Bách Khoa, Xây Dựng, Kinh tế Quốc Dân v.v. Quận Tây Hồ được thành lập tháng 10 năm 1995 do yêu cầu phát triển của Thủ đô. Mặt nước hồ chiếm 48% diện tích toàn quận. Nơi đây đã nổi danh với những làng hoa đào Nhật Tân, làng đất Quảng Bá, làng cây cảnh Nghi Tàm…và hơn 20 di tích lịnh sử được nhà nước xếp hạng là thế mạnh của quận. Một dự án xây dựng quận Tây Hồ thành trung tâm du lịch của Hà Nội đã được trình lên Chính phủ. Quận Thanh Xuân mới thành lập tháng 1 năm 1997. Địa bàn quận nằm theo trục đường lớn mang tên Nguyễn Trãi. Có nhiều trường đại học như: Ngoại ngữ, Kiến trúc, Cao đẳng sư phạm nhạc hoạ, An ninh v.v.. Quận Cầu Giấy mới thành lập tháng 8 năm 1997. Nơi đây là khu dân cư mới xây dựng, bên cạnh đường cao tốc Thăng Long – Nội Bài. Nhiều trường học, viện nghiên cứu được xây dựng ở quận Cầu Giấy. 5 huyện ngoại thành là: Gia Lâm, Đông Anh, Thanh Trì, Từ Liêm và Sóc Sơn. Lịch sử Kể từ khi dựng nước, vùng đất Hà Nội vẫn là mảnh đất thiêng, tiêu biểu cho cả nước. Cách đây 23 thế kỷ, Cổ Loa (nay thuộc huyện Đông Anh) đã là kinh đô nước Âu Lạc của Thục AN Dương Vương. Hơn một ngàn năm nối tiếp sau, Hà Nội luôn là trung tâm của phong trào đấu tranh chống quann xâm lược phương Bắc giành độc lập cho dân tộc. Với địa hình và vị trí thuận lợi, trung tâm của đòng bằng sông Hồng, nơi đây dần dần được mở mang xây dựng thành một điểm dân cư trù phú. Đã có nhiều giai đoạn, thành Đại La (khu vực Hà Nội ngày nay) được chọn là thủ phủ của quân Giao Chỉ (phần đất miền Bắc Việt Nam dưới thời thống trị của phong kiến phương Bắc). Tuy nhiên chỉ đến khi Việt Nam giành được độc lập, Thăng Long mới được lựa chọn là thủ đô của nước Đại Việt. Mùa thu năm Canh Tuất (1010), Lý Công Uẩn tức Lý Thái Tổ, người sáng lập triều Lý đã rời đô từ Hoa Lư ra thành Đại La. Khi đoàn thuyền của vua Lý vừa cập bến sống Nhị (sông Hồng ngày nay), bỗng thấy có Rồng Vàng hiện ra. Nghĩ là điềm lành, vua Lý cho đổi tên thành Đại La thành Thăng Long (rồng bay), còn cố đô Hoa Lư đổi tên thành Trường Yên (nay thuộc tỉnh Ninh Bình). Năm 1010 trở thành năm lịch sử đối với Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung. Qua các triều đại Lý, Trần, Lê,, Hà Nội đã phát triển thành một kinh thành hùng mạnh, với hàng trăm cung điện, chùa triền nguy nga, tráng lệ. Trong thời gian này mảnh đất Thăng Long đã chứng kiến, đã là đầu não chỉ huy tạo nên những chiến công hiển hách chống quân xâm lược, mà điển hình là 3 lần chiến thắng quân Nguyên – Mông (1258, 1285, 1288). Thăng Long trở thành trung tâm kinh tế, văn hoá của cả nước. Đạo Phật, đạo Nho phát triển mạnh mẽ. Văn Miếu – Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Việt Nam đã được thành lập và đào tạo hàng ngàn nhân tài cho đất nước. Các ngành nghề thủ công, văn hóa dân gian phát triển mạnh mẽ. Trong gần một ngàn năm, lúc là Thăng Long, lúc là Đông Kinh, Đông Đô và sau này là Hà Nội (1831), mảnh đất thiêng liêng này luôn là trái tim của cả nước. Quá trình hình thành và phát triển của Hà Nội
- Năm 208 trước Công nguyên,
An Dương Vương chọn Cổ Loa là Kinh Đô. Sau khi thống nhất đất nước, Quốc hội khoá VI họp ngày 25/4/1976 đã quyết định Hà Nội là thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tên xa xưa của Hà Nội là Thăng Long (nghĩa là rồng bay) với các di tích lịch sử văn hoá đã có hàng ngàn năm. Những di tích này mang những dấu ấn lịch sử của quá trình dựng nước và giữ nước, đồng thời gắn liền với những truyền thuyết hào hùng của vuàng đất ngàn năm văn hiến. Đến Hà Nội, du khách có thể hiểu sâu sắc về đất nước và con người Việt Nam. Khi thăm thành ốc Cổ Loa, thăm đền Phù Đổng trên núi Sóc Sơn…du khách sẽ được nghe truyền thuyết Thánh Gióng, sự tích Rùa Vàng đã giúp vua An Dương Vương xây thành và câu chuyện tình Mỵ Châu, Trọng Thuỷ… Hà Nội nổi tiếng với Văn Miếu – Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam được xây dựng năm 1070, và với nhiều di tích lịch sử khác như chùa Trấn Quốc, chùa Một Cột, chùa Quán Sứ, đền Quán Thánh… Hà Nội còn có những di tích gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và hangf loạt bảo tàng quốc gia. Bên cạnh khu phố cổ, Hà Nội còn có nhiều thắng cảnh đẹp như Hồ Tây, hồ Hoàn Kiếm.. đã và đang thu hút du khách trong nước và ngoài nước. Hà Nội là một trung tâm du lịch lớn của cả nước. Văn hoá Hà Nội là mảnh đất ngàn năm văn hiến, là một trung tâm văn hoá lớn của cả nước. Hà Nội là một dải đất cổ nên văn học Hà Nội cũng rất phong phú, từ văn học truyền miệng, văn học chữ Hán, chữ Nôm đến cữ quốc ngữ. Các truyền thuyết, truyện kể dân gian đến ca dao tục ngữ đều mang những nét rất Hà Nội, thanh lịch và tinh tuý. Văn học chữ viết có chữ Hán, chữ Nôm, chữ quốc ngữ với nhiều tác phẩm lớn, những áng văn bất hủ. Hà Nội còn lưu giữ nhiều di tích lịch sử văn hoá, kiến trúc nổi tiếng. Có tới 600 ngôi đền, chùa, nhiều phố cổ và các phố buôn bán ồn ào náo nhiệt. Hà Nội có nhiều cơ sở hoạt động văn hoá văn nghệ, rạp chiếu phim, sân khấu, nhà hát. Có nhiều nhà xuất bản, báo và tạp chí, các loại ấn phẩm in bằng các thứ tiếng Việt, Anh, Pháp. Có nhiều thư viện lớn ở Hà Nội như thư viện Quốc gia, thư viện Hà Nội … Cả thành phố có 8 bảo tàng lớn và Bảo tàng lịch sử, Cách mạng. Quân đội, Mỹ thuật, Phụ nữ, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hà Nội , Bảo tàng Dân tộc, có nhiều nhà triển lãm, thông tin. Hà Nội là nơi nuôi dưỡng và phát triển các loại hình văn hoá truyền thống. Sân khấu Chèo, tuồng: Trứơc đây Hà Nội có những gánh chèo, tuồng đi biểu diễn lưu động ở các phường phố, làng xóm, các sân đình, bến sông. Thời Pháp thuộc nhiều rạp hát được xây dựng, ban đầu biểu diễn tuồng, chèo cổ, sau được cách tân dần. Có rạp dành biểu diễn tuồng cổ.
Cải lương có nguồn gốc từ Nam
Bộ, xuất hiện ở Hà Nội vào khoảng năm 1920 và rất được hâm mộ ở Hà Nội.
Khoảng năm 1935 thì xuất hiện rạp chuyên biểu diễn cải lương.
Xiếc: Xiếc đã có ở Hà Nội từ
trước năm 1945. Các đoàn xiếc hồi đó có tên Tạ Duy Hiển, Long Tiên. Đến
thập niên 60, xiếc được thành phố đầu tư phát triển. Âm nhạc Dân ca: có các loại hình hát ru, hát hò lao động, hát giao duyên(hát ví, hát đình, hát trống quân, hát xẩm), ca nhạc thính phòng có hát ca trù. Nhạc nghi lễ: nơi triều đình có đại nhạc, tiểu nhạc, đồng văn, nhã nhạc. Nơi thôn làng có phường bát âm và dàn trống thường biểu diễn trong các buổi hành lễ (cúng tế, tang lễ). Nhạc tôn giáo: có hát chầu văn, hát cửa đình, ở các đền phủ, tụng niệm trong chùa, ca nhạc trong nhà thờ Thiên Chúa giáo. Thời Pháp thuộc, âm nhạc Tây phương du nhập với các nhạc cụ mới và điệu thức mới. Từ năm 1954 âm nhạc Hà Nội mang màu sắc mới. Đặc biệt từ 1975 đến nay, âm nhạc Hà Nội đa dạng hoá từ nội dung đến hình thức biểu diễn. Có nhều đoàn ca múa nhạc, đoàn nhạc giao hưởng và nhiều loại hình sân khấu phong phú. Lễ hội truyền thống Hội đền Cổ Loa Xã Cổ Loa thuộc huyện Đông Anh, ngoại thành Hà Nội. Lễ hội Cổ Loa hàng năm diễn ra từ ngày 6 đến 16 tháng 1 âm lịch để tưởng nhớ Thục Phán An Dương Vương, người đã được vua Hùng thứ 18 nhường ngôi. An Dương Vương đã đặt tên nước là Âu Lạc và đóng đô ở Cổ Loa. Lễ hội gắn liền với sự tích truyến thuyết nỏ thần và câu chuyện tình Mỵ Châu – Trọng Thuỷ. Lễ hội đền Cổ Loa có đám rước thần của 12 xóm. Ngoài ra trong lễ hội còn có nhiều trò chơi khác nhau: chơi đu, thổi cơm thi, hát ca trù, hát chèo… Di tích lịch sử – văn hoá Văn Miếu – Quốc Tử Giám Văn Miếu là miếu thờ tổ đạo nho được xây dựng năm 1070. Sáu namư sau (1076) trong khu vực này nhà Quốc Tử Giám được dựng lên. Lúc đầu là nơi học của các hoàng tử, sau mở rộng thu nhận các học sinh giỏi của con em nhân dân. Văn Miếu – Quốc Tử Giám là trường Đại học đầu tiên của Việt Nam. Sau nhiều khoá thi, đến năm 1842 vua Lê thánh Tông cho dựng bia đá để khắc tên họ, quê quán những người thi đỗ trạng nguyên, bảng nhãn và tiến sỹ từ khoa thi 1442. Hiện nay trong nhà bia còn 82 tấm bia lớn. Ngoài giá trị nội dung, mỗi tấm bia còn là một công trình nghệ thuật về trạm khắc đá. Bia được đặt trên lưng con Rùa đá để biểu thị sự trường tồn của tinh hoa dân tộc. Đền Quán Thánh
Ba chữ Hán tạc trên nóc cổng
đền là “Trấn Vũ Quán” nghĩa là quán thờ ông Thánh Trấn Vũ. Đền còn có một bức tượng đồng đen cỡ nhỏ, tương truyền đó là tượng ông trùm Trọng người thợ cả đúc đồng tài hoa đã chỉ huy hiệp thợ đúc tưoựng Trấn Vũ và quả chuông trên gác tam quan. Để ghi công thầy, những học trò của ông đã đúc tượng ông và xin được thờ trong đền này. Phủ Tây Hồ Tây Hồ là một làng cổ của kinh thành Thăng Long nằm ở phía đông của Hồ Tây. ở ngay đầu làng có một ngôi đền thờ bà chua Liễu Hạnh, một người đàn bà tài hoa, giỏi đàn ca, thơ phú, đức độ nên đã được dân gian thần thánh hoá tôn làm Thánh Mẫu (Thánh Mẹ). Hàng năm vào rằm tháng riêng âm lịch, khách hành hương về đây rất đông, vừa đi lễ Mẫu ban cho điều lành và mọi sự may mắn, vừa đi thưởng ngoạn cảnh đẹp của thủ đô. Chùa Trấn Quốc Chùa Nằm trên một hòn đảo của Hồ Tây, là ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, được khởi dựng từ năm 541. Đứng ở cuối đường Thanh Niên đã nhìn thấy nhiều ngọn tháp nhấp nhô trên mặt hồ. Trong chùa có pho tượng quý Thích Phật Ca nhập niết bàn, kiệt tác của nghệ thuật tạc tượng Việt Nam. Trong khuôn viên chùa có cây bồ đề nay đã xum xuê cành lá, là quà tặng của Tổng thống ấn Độ khi ông đến thăm Hà Nội năm 1959. Chùa Một Cột
Tên chữ là chùa Diên Hựu
(nghĩa là phúc lành dài lâu). Chùa ở Quận Ba Đình, xây dựng năm 1049 thời
vua Lý Thái Tông. Tương truyền khi ấy vua Lý Thái Tông đã cao tuổi mà chưa
có con trai nên nhà vua thường đến các chùa cầu tự. Một đêm Vua chiêm bao
thấy Đức Phật Quan Âm hiện trên đài hoa sen ở mọt hồ nước hình vuông phía
tây thành Thăng Long, tay bế đứa con trai đưa cho nhà vua. ít lây sau
Hoàng hậu sinh con trai. Nhà vua cho dựng chùa Một Cột có dáng dấp như đã
thấy trong giấc mơ để thờ Phật Quan Âm. Chùa Bà Đá
Chùa có tên chữ là Linh Quang
tự ở số 3 phố Nhà Thờ, cạnh bờ hồ Hoàn Kiếm. Chùa được xây dựng từ đời Lê
thánh Tông (1460-1497). Tương truyền khi đào đất đắp thành Thăng Long thì
một người dân đã đào được một pho tượng bằng đá hình dáng một phụ nữ nên
đã lập đền thờ gọi là đền Bà Đá. Sau này thờ Phật nên gọi là chùa Bà Đá. |
|
 |
||||||||
|
|
|
|
||||||||||||
| © 2002 Trung
tâm Tin học Trắc địa Bản Đồ Thiết kế tại FPT Internet |
Đầu trang |
